Rehberi: Market Alışverişi, Mutfak Sırları ve Tasarruf Tüyoları

Eğer çok fazla et ürünleri tüketmiyorsanız evde yemek yapmayı ben seviyorum ama okuyucu olarak karar sizin. Pad Thai’lere ve her köşe başındaki ucuz restoranlar mevcut. Ancak bir süre sonra o çok sevdiğiniz soslar ağır gelmeye, mide her gün dışarıda yemekten yorulmaya başlar. İşte o an, Tayland’daki evinizin mutfağına girme vaktidir. Peki, Tayland’da evde yemek yapmak Türkiye’deki kadar kolay mı? Marketler nasıl çalışır, Türk damak tadına uygun malzemeler nerede bulunur ve en önemlisi; mutfağınıza domuz etini (Moo) sokmamak için nelere dikkat etmelisiniz?

1. Market Alışverişi: Nereden, Ne Alınır?

Tayland’da alışveriş alışkanlıklarınızı kategoriye ayırmalısınız. Her şey tek bir marketten alınmaz; alınırsa cüzdanınız yorulur.

• Makro (Toptan ve Uygun): Eğer kalabalık bir aileyseniz veya haftalık toplu alışveriş yapıyorsanız Makro tartışmasız liderdir. Et, tavuk ve deniz ürünleri burada en taze ve uygun fiyatlı haliyledir.

• Big C ve Lotus’s: Standart ev ihtiyaçları, deterjan, süt ve atıştırmalıklar için idealdir. Bizdeki Migros/Carrefour dengidir.

• Taze Pazarlar (Talad): Sebze ve meyveyi marketten alıyorsanız hata yapıyorsunuz demektir. Mahallenizdeki yerel pazarlar (Fresh Market), marketlerin yarı fiyatına çok daha taze ürün sunar.

• Villa Market ve Tops: “Peynir bulamıyorum, zeytin yok mu?” diyorsanız adresiniz burasıdır. İthal ürünlerin merkezi buralardır ama fiyatlar Tayland standartlarının çok üzerindedir.

2. 🚨 Domuz Eti (Moo) Teşhis Rehberi: Mutfağınıza Yanlışlık Girmesin

Tayland mutfak kültürünün temel direği domuz etidir. Eğer hassasiyetiniz varsa, paketin üzerindeki resme güvenmeyin, mutlaka şu kelimeleri ve detayları bilin:

• Moo (Pork): Bu kelimeyi gördüğünüz veya duyduğunuz an bilin ki o domuzdur.

• Kham Moo: Domuz bacağı.

• Moo Grob: Çıtır domuz derisi/eti (Marketlerde hazır paketlerde satılabilir, cips sanmayın).

• Lard (Domuz Yağı): Bazı hazır sosların veya margarin benzeri yağların içinde bulunabilir. “No Lard” ibaresini arayın.

• Gizli Tehlike (Sosisler): Marketlerde satılan sosis ve salamların büyük çoğunluğu domuz-tavuk karışımıdır. “Chicken 100%” veya “Halal” logosu olmayan hiçbir işlenmiş et ürününü sepetinize atmayın.

3. Türk Mutfağını Tayland’da Yaşatmak: Malzeme İkameleri

“Tayland’da kuru fasulye pişirebilir miyim?” Evet, ama bazı stratejik hamlelerle.

• Peynir ve Zeytin: En büyük sorun budur. Zeytini Makro’nun konserve reyonunda (büyük boy) daha uyguna bulabilirsiniz. Peynir için ise yerel “Paneer” peynirleri kızartıldığında bizim hellime, Makro’daki bazı beyaz peynirler ise (Feta) bizimkine yakındır.

• Yoğurt: Marketlerde satılan yoğurtların %90’ı şekerlidir. “Natural” veya “Plain” yazanları seçmelisiniz. En iyisi Makro’dan 1-2 litrelik büyük kovalarda “Yolida” gibi markaları almaktır.

• Ekmek: Tayland ekmekleri şekerli ve yumuşaktır. Gerçek ekmek tadı arıyorsanız “Sourdough” (ekşi maya) satan fırınları bulmalı ya da Makro’nun “Bake Shop” bölümündeki bagetlere yönelmelisiniz.

4. Tayland Mutfağını Evde Denemek (Hızlı ve Pratik)

Tayland yemeklerini evde yapmak aslında çok basittir çünkü hazırlık süresi uzun, pişirme süresi (Wok sayesinde) çok kısadır.

• Temel Soslar: Mutfağınızda mutlaka Balık Sosu (Nam Pla), İstiridye Sosu (Oyster Sauce) ve Soya Sosu bulundurun.

• Tavuklu Pad Krapow (Domuzsuz Alternatif): Kıyma haline getirilmiş tavuğu (Gai Sub), bol sarımsak, acı biber ve kutsal fesleğen (Holy Basil) ile yüksek ateşte soteleyin. Üzerine bir sahanda yumurta kırın. İşte size 10 dakikada en kral yerel yemek.

  • Not: Dışarıda bunu yerken “Krapow Moo” derseniz domuz gelir, mutlaka “Krapow Gai” (Tavuklu) demelisiniz.

5. Elektrik ve Mutfak Ekipmanları

Tayland evlerinde genellikle doğalgaz yoktur. Yemekler ya elektrikli ocaklarda ya da tüp (LPG) ile pişirilir.

• Klima ve Yemek: Eğer açık mutfaklı bir evdeyseniz, ağır kokulu yemekler pişirdiğinizde o koku klimaların filtresine siner. Yemek yaparken klimayı kapatıp pencereleri açmak, uzun vadede klimanızın “yağ kokmasını” engeller.

• Airfryer ve Rice Cooker: Tayland’da mutfağın iki tanrısıdır. Pirinç pişirme makinesi (Rice Cooker) olmadan bu ülkede mutfağa girilmez. Pirinci tencerede haşlayıp lapa yapmakla uğraşmayın, makineye atın, o halletsin.

Tayland’da Evde Yemek Yapımı Hakkında Sıkça Sorulan 10 Soru

1. Tayland’da musluk suyuyla yemek yapılır mı? Hayır. Musluk suyuyla sebze yıkayabilirsiniz ama çorba yaparken veya pirinç haşlarken mutlaka içme suyu (damacana) kullanmalısınız.

2. Marketlerde “Helal” ürün bulmak kolay mı? Evet, özellikle tavuk ve paketli ürünlerin çoğunda “Halal” logosu bulunur. Tavuk alırken CP markasının helal sertifikalı ürünlerini tercih edebilirsiniz.

3. Zeytinyağı çok mu pahalı? Evet, yerel üretim olmadığı için ithaldir ve pahalıdır. Yemek pişirmek için pirinç kepeği yağı (Rice Bran Oil) hem daha sağlıklı hem de çok daha ucuz bir alternatiftir.

4. Dışarıda yemek mi daha ucuz, evde yapmak mı? Tek kişiyseniz dışarıda yemek (sokak yemeği) bazen daha ucuza gelebilir. Ancak aileyseniz ve kaliteli malzeme kullanmak istiyorsanız evde yapmak hem daha sağlıklı hem de %30-40 daha ekonomiktir.

5. Kıyma alırken nelere dikkat edilmeli? Marketlerde kıyma reyonları genellikle domuz ve sığır olarak ayrılır. Domuz kıyması (Moo Sub) çok daha yaygındır. Sığır kıyması arıyorsanız “Beef Ground” tabelasına bakın.

6. Tayland’da Türk baharatlarını bulabilir miyim? Kekik, nane, kimyon gibi temel baharatlar büyük marketlerin (Makro, Tops) baharat reyonlarında küçük paketlerde bulunur. Ancak “Sumak” gibi çok özel baharatları Türkiye’den getirmenizde fayda var.

7. Sebzelerdeki tarım ilacı riski nedir? Tayland’da tarım ilacı kullanımı yaygındır. Sebze ve meyvelerinizi sirkeli suda veya marketlerde satılan sebze yıkama solüsyonlarında bekletmeden tüketmeyin.

8. Mutfakta tüp kullanmak güvenli mi?

   1. Condominium (Apartman Daireleri) ve Rezidanslar

   Eğer Bangkok, Pattaya veya Phuket gibi yerlerde bir Condo’da kalıyorsan, %99 ihtimalle binada gaz/tüp yasaktır.

   • Neden? Yangın güvenliği. Yüksek binalarda tüp patlaması riskine karşı yönetimler gaz kullanımına izin vermez.

   • Gerçek: Bu binaların tamamında elektrikli ocak (induction veya infrared) kullanılır. Yani mutfak tüpüyle işin olmaz.

   2. Müstakil Evler, Townhouse’lar ve Eski Yapılar

   Eğer bahçeli bir ev (Pool Villa) veya sokak aralarındaki bitişik nizam Townhouse’lardan birini kiraladıysan:

   • Mutfak tüpü (LPG) orada devreye girer. Taylandlılar harlı ateşte (Wok) yemek yapmayı sevdikleri için bu evlerde dışarıda veya mutfağın alt dolabında bildiğimiz mutfak tüpü bulunur.

   • Tüpçü kültürü: Mahalle aralarında motorun arkasına 3-4 tane tüp bağlamış elemanlar gezer; telefonla çağırırsın, gelir tüpü takar giderler.

   3. Sokak Yemekleri (Street Food)

   Sokakta gördüğün o her tezgahın altında, devasa kazanları ısıtan o turuncu veya mavi mutfak tüpleri vardır. Tayland mutfağının o “isli” lezzeti o tüp ateşinden gelir.

   Özetle: Yeni bir binada daire tutacaksan tüp falan görmeyeceksin, her şey elektrikli. Ama “Ben villa tuttum, bahçeli evde kalıyorum” dersen, o tüpçünün numarası telefonunda kayıtlı olacak.

9. Salça bulabilir miyim? Bizim anladığımız manada koyu domates salçası (Tomato Paste) sadece küçük tenekelerde ve nispeten pahalı satılır. Büyük marketlerin makarna sosu reyonlarına bakın.

10. Evde yemek yaparken kokuyu nasıl önlerim? Tayland yemekleri (özellikle kızartmalar) ağır kokar. “Hood” denilen aspiratörünüzün filtrelerini ayda bir kez mutlaka temizleyin ve mutfağın balkon kapısını daima açık tutun.